PRZESŁUCHANIE ŚWIADKA MAŁOLETNIEGO

Wersja z dnia 16:34, 30 cze 2020 autorstwa RedaktorStylistyczny (dyskusja | edycje) (Utworzono nową stronę "szczególny tryb przesłuchania świadka, wyodrębniony w przepisach polskiej procedury karnej z uwagi na kryterium podmiotowe – wiek przesłuchiwanego. Zgodnie z art....")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)

szczególny tryb przesłuchania świadka, wyodrębniony w przepisach polskiej procedury karnej z uwagi na kryterium podmiotowe – wiek przesłuchiwanego. Zgodnie z art. 185b § 1 k.p.k. w sprawach o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej lub określone w rozdziałach XXV i XXVI Kodeksu karnego (przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece) → świadka, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat, przesłuchuje się w warunkach określonych w art. 185a § 1–3, jeżeli zeznania tego świadka mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że świadka małoletniego co do zasady powinno się przesłuchiwać tylko raz, chyba że wyjdą na jaw istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania lub żąda tego oskarżony, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego. Przesłuchanie przeprowadza sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. → Prokurator, obrońca oraz pełnomocnik pokrzywdzonego mają prawo wziąć udział w przesłuchaniu. Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania oraz odczytuje się protokół przesłuchania. Zgodnie z art. 185b § 2 k.p.k. w sprawach o wymienione przestępstwa małoletniego świadka, który w chwili przesłuchania ukończył 15 lat, przesłuchuje się w trybie określonym w art. 177 § 1a k.p.k., gdy zachodzi uzasadniona obawa, że bezpośrednia obecność oskarżonego przy przesłuchaniu mogłaby oddziaływać krępująco na zeznania świadka lub wywierać negatywny wpływ na jego stan psychiczny. Wówczas przesłuchanie małoletniego świadka przeprowadza się przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Powyższych regulacji nie stosuje się do świadka współdziałającego w popełnieniu czynu zabronionego, o który toczy się postępowanie karne, lub świadka, którego czyn pozostaje w związku z czynem, o który toczy się postępowanie karne. W orzecznictwie zauważa się, że doprowadzenie osób małoletnich do sytuacji, w której muszą ponownie oczekiwać kilka tygodni na przesłuchanie, które nie doszło do skutku z winy sędziego, jako grożące wtórną wiktymizacją stanowi rażące i oczywiste naruszenie przepisów prawa, a przede wszystkim sprzeczne z gwarancyjnymi celami, dla których tego rodzaju tryb przesłuchania został wprowadzony do procesu karnego (wyrok SN z 4.06.2019 r., II DSS 4/18, LEX nr 2680293). Norma określona w art. 185b § 1 k.p.k. ma gwarancyjny charakter zabezpieczający nie interesy procesowe oskarżonego (podejrzanego), ale przede wszystkim małoletnich świadków (wyrok SN z 5.10.2010 r., IV KK 61/10, LEX nr 606313). Zakaz ponownego przesłuchiwania małoletniego jest wiążący, jeśli w toku postępowania nie wyjdą na jaw nowe okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania świadka lub pokrzywdzonego. Do takich wątpliwości nie można zaliczyć rozbieżności poszczególnych opinii psychologicznych, wydanych w sprawie, które mogły zostać i zostały usunięte w drodze prawidłowej oceny dowodów z tych opinii w oparciu o reguły i kryteria określone w przepisach art. 7 k.p.k. i art. 201 k.p.k. (wyrok SA w Katowicach z 25.06.2016 r., II AKa 430/15, LEX nr 2087869). W tym trybie przesłuchuje się także w charakterze świadka pokrzywdzonego, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat, w sprawach o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, lub określone w kodeksie karanym w rozdziałach XXIII ( przeciwko wolności) , XXV (przeciwko wolności seksualnej i obyczajności) i XXVI (przeciwko rodzinie i opiece) tylko wówczas, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 185a k.p.k.). Odrębny jest tryb przesłuchania każdego świadka małoletniego, który nie ukończył 15 lat; przesłuchuje się go w miarę możliwości w obecności przedstawiciela ustawowego lub faktycznego opiekuna, chyba że dobro postępowania stoi temu na przeszkodzie ( art. 171 § 3 k.p.k.).

Autor: Damian Wąsik, Wojciech Kotowski

TOM XXI - PRAWO KARNE PROCESOWE

Przypis

Lit.: M. Kornak, Przesłuchanie małoletniego świadka w celu odtworzenia wyglądu sprawcy, [w:] L. Bogunia, red., Nowa kodyfikacja prawa karnego, t. 17, Wrocław 2005; A. Z. Krawiec, Przesłuchanie małoletniego świadka po nowelizacji Kodeksu postępowania karnego. „Prokuratura i Prawo” 2013, nr 12; V. Kwiatkowska-Darul, Przesłuchanie małoletniego świadka w polskim procesie karnym, Toruń 2007; A. Tęgowska, Przesłuchanie małoletniego w procesie karnym w trybie art. 185a i 185b Kodeksu postępowania karnego, [w:] T. Kaczmarek, M. Filipowska-Tuthill, J. Żylińska, red., Ochrona prawna pokrzywdzonego, Wrocław 2017.