TOM XV - PRAWO RATOWNICZE

Wprowadzenie

Prawo ratownicze, podobnie jak prawo w ogólności, jest narzędziem państwa służącym do zabezpieczenia bezpieczeństwa wewnętrznego państwa w zakresie ostrzegania i alarmowania ludności, a także przeciwdziałania skutkom wielu nieprzewidzianych zdarzeń i ich likwidacja. Obecna funkcja prawa ratowniczego sprowadza się do: zapobiegania lub przeciwdziałania zdarzeniom mogącym spowodować nadzwyczajne zagrożenia, prowadzenia akcji ratowniczych lub innych działań w wypadkach zaistnienia tych zdarzeń oraz usuwania skutków nadzwyczajnych zagrożeń lub przywracania środowiska do stanu właściwego. Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy stanowi integralną część bezpieczeństwa publicznego i porządku w państwie w zakresie przeciwdziałania i likwidacji skutków nadzwyczajnych zagrożeń osób, mienia i środowiska. Jest on konieczny do realizacji zasady państwa demokratycznego i prawa, które powinno chronić obywateli.

Z praktyki ratowniczej wynika, że najczęściej występującymi zagrożeniami dla życia, zdrowia, mienia oraz środowiska są zagrożenia wynikające z naturalnych praw przyrody – sił natury (powodzie, wichury, susze, wyładowania atmosferyczne skutkujące pożarami itd.), jak również zagrożenia wynikające z działalności człowieka, wywołane rozwojem cywilizacyjnym. Są to m.in. katastrofy budowlane (drogowe), awarie zakładów, składowanie i wytwarzanie materiałów niebezpiecznych, korzystanie z obiektów energetyki jądrowej. Takie realne zagrożenia i klęski pociągają za sobą w znacznej części przypadków brak koordynacji służb reagowania i zarządzania kryzysowego. Wśród wielu czynników, dzięki którym państwo może ustalić powszechny system organizacyjny ochrony przed zagrożeniami ludzi, mienia i środowiska, szczególną rolę odgrywa prawo.

Wprowadziło ono do powszechnego systemu ratowniczego elementy ładu, porządku i dyscypliny. Prawa ratowniczego, ochrony przed nadzwyczajnymi zagrożeniami, rozumianego jako zespół norm prawnych mających za przedmiot ochronę ludzi, mienia i środowiska, nie należy ujmować jako odrębnej gałęzi prawa administracyjnego. Można jednak przyjąć, że prawo ochrony przed nadzwyczajnymi zagrożeniami składa się z zespołu norm prawnych regulujących stosunki prawne metodami właściwymi prawu administracyjnemu, cywilnemu i karnemu. W zakresie regulacji istniejących stosunków społecznych było to rozwiązanie powszechnie przyjęte, a w praktyce stosowane przez wszystkie państwa Unii Europejskiej. Podobnie jest w Polsce, ponieważ aktualny stan ochrony prawnej przedstawia się w tym zakresie jednolicie, zarówno w odniesieniu do poszczególnych służb ratowniczych, elementów mienia i środowiska, jak i sposobu regulacji ustawowej.

Niniejszy tom Wielkiej Encyklopedii Prawa jest przeznaczony nie tylko dla wykładowców, studentów wydziałów prawa i administracji, studentów Szkoły Głównej Służby Pożarniczej i akademii medycznych, pracowników i funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej, ale również dla osób i jednostek organizacyjnych, które mają bezpośredni związek z ratowaniem życia, zdrowia, mienia publicznego.

Publikowany tom uwzględnia stan prawny na 1 czerwca 2018 r.

dr hab. prof. nadzw. Józef J. Skoczylas

Strony w kategorii „TOM XV - PRAWO RATOWNICZE”

Poniżej wyświetlono 118 spośród wszystkich 118 stron tej kategorii.